Lịch sử thủ đô hà nội

     

Hà Nộilàthủ đôcủaViệt Namtừ năm 1946 mang lại hiện nay,<2>là tp đứng đầuViệt Namvề diện tích s với 3328,9km2<3>, đồng thời cũng chính là địa phương đứng thứ nhì về số lượng dân sinh với 6.699.600 người (2011).

Bạn đang xem: Lịch sử thủ đô hà nội

<4>Hiện nay, thủ đô tp. Hà nội vàthành phố hồ nước Chí Minhlàđô thị một số loại đặc biệtcủaViệt Nam. Hà nội nằm giữa<5>đồng bằng sông Hồngtrù phú, nơi đây đang sớm vươn lên là một trung tâm thiết yếu trị và tôn giáo tức thì từ những khởi đầu củalịch sử Việt Nam. Năm 1010,Lý Công Uẩn, vị vua đầu tiên củanhà Lý, đưa ra quyết định xây dựng kinh đô new ở vùng khu đất này với loại tênThăng Long. Trong suốt thời kỳ của những triều đạiLý,Trần,Lê,Mạc, khiếp thànhThăng Longlà nơi buôn bán, trung tâmvăn hóa,giáo dụccủa cảmiền Bắc. KhiTây Sơnrồi nhà Nguyễnlên cụ quyền trị vì, đế kinh được chuyển vềHuếvà Thăng Long ban đầu mang tên hà nội từ năm 1831, bên dưới thời vuaMinh Mạng. Năm 1902, thủ đô trở thành thành phố hà nội củaLiên bang Đông Dươngvà được ngườiPhápxây dựng,quy hoạchlại. Trải qua hai trận chiến tranh, Hà Nội là thành phố hà nội của khu vực miền bắc rồi nước việt nam thống nhất với giữ vai trò này tính đến ngày nay.

Sau đợt không ngừng mở rộng địa giới hành chủ yếu vàotháng 8năm2008, Hà Nội bây chừ gồm12 quận, 1 thị xã với 17 huyệnngoại thành. Hiện nay nay, thủ đô vàThành phố hồ nước Chí Minhlà nhì trung tâm tài chính - làng mạc hội đặc biệt quan trọng quan trọng củaViệt Nam. Năm2009, sau khi mở rộng,GDPcủa thành phố tăng khoảng tầm 6,67%, tổng thu giá thành khoảng 70.054 tỷđồng.<6>Hà Nội cũng là một trong trung tâm văn hóa, giáo dục và đào tạo với cácnhà hát,bảo tàng, cáclàng nghề truyền thống, hầu như cơ quan truyền thông cấp non sông vàcác trường đại học lớn.

Vị trí, địa hình


*

*

*
Wikimedia Commons có thêm thể nhiều loại hình ảnh và tư liệu vềBản vật Hà Nội

Nằm chếch về phía tây bắc của trung trọng điểm vùngđồng bởi châu thổ sông Hồng, thủ đô hà nội có vị trí từ 20°53' mang lại 21°23' vĩ độ Bắc cùng 105°44' cho 106°02' ghê độ Đông, tiếp liền kề với những tỉnhThái Nguyên,Vĩnh Phúcở phía Bắc,Hà Nam,Hòa Bìnhphía Nam,Bắc Giang,Bắc NinhvàHưng Yênphía Đông,Hòa BìnhcùngPhú Thọphía Tây. Hà nội cách thành phố cảngHải Phòng120km.<7><8>Sau đợt không ngừng mở rộng địa giới hành chính trong tháng 8 năm 2008, thành phố có diện tích s 3.324,92km², nằm ở vị trí cả phía hai bên bờsông Hồng, nhưng tập trung chủ yếu bên hữu ngạn.<8>

Địa hình hà nội thủ đô thấp dần theo phía từ Bắc xuống Nam cùng từ Tây sang trọng Đông với độ cao trung bình từ bỏ 5 cho 20métso vớimực nước biển.<9>Nhờphù sabồi đắp, ba phần tứ diện tích tự nhiên và thoải mái của thành phố hà nội làđồng bằng, nằm tại hữu ngạnsông Đà, nhì bênsông Hồngvà đưa ra lưu những con sông khác. Phần diện tích s đồi núi phần nhiều thuộc những huyệnSóc Sơn,Ba Vì,Quốc Oai,Mỹ Đức, với những đỉnh núi cao như tía Vì (1.281 m), Gia Dê (707 m), Chân Chim (462 m), Thanh Lanh (427 m), Thiên Trù (378 m)... Khoanh vùng nội thành có một số trong những gò đồi thấp, nhưgò Đống Đa, núi Nùng.<8>

Thủ đô hà nội có tư điểm cực là:

Cực Bắc là xãBắc Sơn, huyệnSóc Sơn.Cực Tây là xãThuần Mỹ, huyệnBa Vì.Cực nam giới là xãHương Sơn, huyệnMỹ Đức.Cực Đông là xãLệ Chi, huyệnGia Lâm.

Thủy văn


Sông Hồnglà dòng sông chính của thành phố, bắt đầu chảy vào thành phố hà nội ở huyệnBa Vìvà ra khỏi tp ở quanh vùng huyệnPhú Xuyêntiếp giápHưng Yên. Đoạn sông Hồng tan qua hà nội dài 163km, chỉ chiếm khoảng một trong những phần ba chiều dài của con sông này trên khu đất Việt Nam. Tp. Hà nội còn cóSông Đàlà ranh giới giữa thành phố hà nội vớiPhú Thọ, vừa lòng lưu với chiếc sông Hồng nghỉ ngơi phía Bắc thành phố tại huyệnBa Vì. Quanh đó ra, bên trên địa phận tp. Hà nội còn nhiều sông khác nhưsông Đáy,sông Đuống,sông Cầu,sông Cà Lồ,... Những sông nhỏ chảy trong khu vực nội thành nhưsông đánh Lịch,sông Kim Ngưu,... Là phần đa đường tiêu nước thải thải của Hà Nội.<8>

Hà Nội cũng là 1 trong thành phố đặc biệt nhiều đầm hồ, vết tích còn lại của các dòng sông cổ. Trong khu vực nội thành,hồ Tâycó diện tích lớn nhất, khoảng 500ha, nhập vai trò quan trọng đặc biệt trong khung cảnh đô thị, ngày nay được bao quanh bởi nhiều khách du lịch sạn, biệt thự nghỉ dưỡng hạng sang (xem ảnh).Hồ Gươmnằm ở trung tâm lịch sử của thành phố, khu vực sầm uất nhất, luôn giữ một vị trí quan trọng đối cùng với Hà Nội. Trong khu vực nội ô rất có thể kể tới gần như hồ nổi tiếng khác nhưTrúc Bạch,Thiền Quang,Thủ Lệ... Bên cạnh ra, còn nhiều đầm hồ mập nằm trên địa phận thành phố hà nội như Kim Liên, Liên Đàm, Ngải đánh - Đồng Mô, Suối Hai, Mèo Gù, Xuân Khanh, mặc dù Lai, quan liêu Sơn,...<8>

Do quá trình đô thị hóa khỏe mạnh từ năm 1990 cho nay, phần nhiều các sông hồ hà nội thủ đô đều lâm vào cảnh tình trạngô nhiễmnghiêm trọng.Sông sơn Lịch, trục tiêu thải nước thải thiết yếu của thành phố, từng ngày phải chào đón khoảng 150.000 m³. Tương tự,sông Kim Ngưunhận khoảng 125.000 m³ nước thải nghỉ ngơi mỗi ngày.Sông Lừvàsông Séttrung bình từng ngày cũng đổ vào sông Kim Ngưu khoảng 110.000 m³. Số lượng nước thải sinh hoạt với công nghiệp này đều phải sở hữu hàm lượng hóa chất ô nhiễm cao. Các sông mương nội cùng ngoại thành, bên cạnh vai trò tiêu thải nước còn cần nhận thêm một phần rác thải của fan dân vàchất thải công nghiệp. Phần đa làng nghề thủ công cũng đóng góp phần vào gây nên tình trạng ô nhiễm và độc hại này.<10>

Khí hậu

Khí hậu hà thành tiêu biểu mang lại vùng phía bắc với đặc điểm củakhí hậu cận nhiệt đới gió mùa ẩm,mùa hènóng, mưa những vàmùa đônglạnh, ít mưa về đầu mùa và bao gồm mưa phùn về nửa cuối mùa. ở về phía bắc củavành đai nhiệt đới, tp quanh nǎm tiếp nhận lượngbức xạ khía cạnh Trờirất dồi dào và có nhiệt độ cao. Với do ảnh hưởng tác động củabiển, tp. Hà nội cóđộ ẩmvàlượng mưakhá lớn, trung bình 114 trời mưa gió một năm. Một điểm sáng rõ nét của khí hậu thủ đô là sự thay đổi và khác hoàn toàn của hai mùa nóng, lạnh. Mùa nóng kéo dãn từtháng 5tớitháng 9, dĩ nhiên mưa nhiều, ánh sáng trung bình 28,1°C. Từtháng 11tớitháng 3năm sau là mùa đông với ánh sáng trung bình 18,6°C. Trong khoảng thời gian này số ngày nắng và nóng của thành phố xuống rất thấp, thai trời liên tiếp bị che phủ vì mây và sương, tháng 2 trung bình mỗi ngày chỉ tất cả 1,8 giờ mặt trời chiếu sáng. Cùng rất hai thời kỳ nối tiếp vàotháng 4(mùa xuân) vàtháng 10(mùa thu), thành phố có đủ bốn mùa xuân, hạ, thu cùng đông.<11>

Vàotháng 5năm1926, ánh nắng mặt trời tại thành phố được đánh dấu ở nút kỷ lục 42,8°C.Tháng 1năm1955, nhiệt độ độ xuống mức thấp nhất, 2,7°C.

Xem thêm: Những Câu Chuyện Ngắn Về Nhân Phẩm, Câu Chuyện Về Nhân Phẩm Và Danh Dự

<7>

Khí hậu tp. Hà nội cũng ghi dìm những biến đổi bất thường. Đầutháng 11năm 2008,một trận mưa kỷ lụcđổ xuống những tỉnh khu vực miền bắc và miền Trung khiến 18 cư dân hà thành thiệt mạng cùng gây thiệt hại cho tp khoảng 3.000 tỷđồng.<12><13>

*
Khí hậu tp. Hà nội (1898–2011)Tháng123456789101112NămCao kỷ lục°C (°F)Trung bình tối cao°C (°F)Trung bình buổi tối thấp°C (°F)Thấp kỷ lục°C (°F)Lượng mưamm (inch)
33.2 (92)33.9 (93)36.8 (98)39.1 (102)42.8 (109)39.9 (104)40.3 (105)36.8 (98)37.8 (100)36.4 (98)36.3 (97)36.5 (98)42,8 (109)
19.3 (67)19.9 (68)22.8 (73)27.0 (81)31.5 (89)32.6 (91)32.9 (91)31.9 (89)30.9 (88)28.6 (83)24.3 (76)21.8 (71)26,9 (80)
13.6 (56)15.0 (59)18.1 (65)21.4 (71)24.3 (76)25.8 (78)26.1 (79)25.7 (78)24.7 (76)21.9 (71)18.5 (65)15.3 (60)20,8 (69)
2.7 (37)6.1 (43)7.2 (45)9.9 (50)15.6 (60)21.1 (70)21.9 (71)20.7 (69)16.6 (62)14.1 (57)7.3 (45)5.4 (42)2,7 (37)
18.6 (0.7)26.2 (1)43.8 (1.7)90.1 (3.5)188.5 (7.4)239.9 (9.4)288.2 (11.3)318.0 (12.5)265.4 (10.4)130.7 (5.1)43.4 (1.7)23.4 (0.9)1.676,2 (66)

Nguồn:Tổ chức Khí tượng vắt giới(LHQ)<14>24 mon 6năm2010.

Dân cư

Nguồn gốc dân cư sinh sống

Vào thập niên 1940, khi thủ đô hà nội là thủ phủ củaLiên bang Đông Dương, dân số thành phố được thống kê lại là 132.145 người.<15>Nhưng mang đến năm1954, dân số hà nội thủ đô giảm xuống chỉ từ 53 ngàn dân bên trên một diện tích s 152km². Rất có thể nhận thấy một phần rất lớn trong số những dân cư đang sống sống Hà Nội hiện nay không sinh ra tại tp này.Lịch sử của Hà Nộicũng vẫn ghi nhận cư dân của thành phố có đầy đủ thay đổi, xới trộn thường xuyên qua thời gian. Ở phần đông làng ngoại thành, ven đô cũ, nơi fan dân sống hầu hết nhờnông nghiệp, thường không có sự biến đổi lớn. Nhiều gia đình nơi đây vẫn duy trì đượcgia phảtừ nhữngthế kỷ 15,16. Tuy nhiên trong nội ô, khoanh vùng của những phường yêu quý nghiệp cùng thủ công, người dân xáo trộn hết sức nhiều. Còn lại rất ít những dòng họ đã định cư liên tục tại Thăng Long từ ráng kỉ XV như cái họNguyễn ở phường Đông Tác(Trung từ - Hà Nội).<16>Do đặc thù của công việc, những thương nhân với thợ thủ công ít lúc trụ các đời trên một điểm. Gặp mặt khó khăn trong gớm doanh, những thời khắc sa sút, họ tìm đến vùng khu đất khác. Cũng đều có những trường hợp, một mái ấm gia đình có tín đồ đỗ đạt được chỉ định làm quan lại tỉnh khác cùng đem theo gia quyến, thỉnh thoảng cả họ hàng.<17>

Từ siêu lâu, Thăng Long đã trở thành điểm đến của các người dân tứ xứ. Vàothế kỷ 15, dân những trấn về Thăng Long vượt đông khiếnvuaLê Thánh Tôngcó ý định buộc tất cả phải về nguyên quán. Nhưng mà khi nhận thấy họ chủ yếu làlực lượng lao độngvà nguồnthuếquan trọng, triều đình đã chất nhận được họ nghỉ ngơi lại. Tìm tới kinh đô Thăng Long còn có cả những cư dân ngoại quốc, đa phần làngười Hoa. Trong rộng một ngàn nămBắc thuộc, rất nhiều những fan Hoa đã ở lại sinh sống tp này. Trải qua các triều đạiLý,Trần,Lê, vẫn có những người dân Hoa cho tới xin phép cư ngụ lại Thăng Long. TheoDư địa chícủaNguyễn Trãi, trong các 36 phường họp thành kinh thành Thăng Long tất cả hẳn một phường người Hoa, là phường Đường Nhân. Những chuyển đổi về người dân vẫn ra mắt liên tục và kéo dài tính đến ngày nay.<17>

Dân số

Các những thống kê trong kế hoạch sử cho thấy dân số thủ đô tăng nhanh trong nửa ráng kỷ sát đây. Vào thời khắc năm1954, khi quân độiViệt Minhtiếp cai quản Hà Nội, thành phố có 53 ngàn dân, trên một diện tích 152km². Đến năm1961, tp được mở rộng, diện tích lên đến mức 584km², dân số 91.000 người. Năm1978,Quốc hộiquyết định mở rộng hà thành lần máy hai với diện tích đất tự nhiên 2.136km², dân số 2,5 triệu người.<18>Tới năm1991, địa giới tp hà nội tiếp tục thay đổi, chỉ còn 924km², nhưng dân sinh vẫn ở mức hơn 2 triệu người. Trong veo thập niên 1990, cùng việc các khoanh vùng ngoại ô dần dần được city hóa, dân số thành phố hà nội tăng đều đặn, đạt số lượng 2.672.122 người vào năm 1999.<19><20><21>Sau đợt mở rộng địa giới vừa mới đây nhất trong tháng 8 năm 2008, thành phố tp. Hà nội có 6,233 triệu dân và phía bên trong 17thủ đôcó diện tích lớn nhất thay giới.<22>Theo công dụng cuộc khảo sát dân số ngày 1 tháng 4 năm 2009, dân số hà thành là 6.451.909 người,<23>dân số mức độ vừa phải năm 2010 là 6.561.900 bạn .<24>

Mật độ dân sốtrung bình của hà nội thủ đô là 1.979 người/km². Mật độ dân số cao nhất là ởquận Đống Đalên tới 35.341 người/km², trong những khi đó, ở phần lớn huyện ngoại thành nhưSóc Sơn,Ba Vì,Mỹ Đức, mật độ dưới 1.000 người/km².

Về cơ cấu tổ chức dân số, theo số liệu1 mon 4năm1999, cư dân thành phố hà nội và Hà Tây đa phần làngười Kinh, chiếm xác suất 99,1%. Những dân tộc khác nhưDao,Mường,Tàychiếm 0,9%.<8>Năm 2009, bạn Kinh chiếm 98,73% dân số, người Mường 0,76% và tín đồ Tày chiếm phần 0,23%<23>.

Xem thêm: Phương Pháp Rút Gọn Biểu Thức Lớp 9 Có Bản, Bài Tập Rút Gọn Biểu Thức Lớp 9 Theo Từng Dạng

Năm 2009, số lượng dân sinh thành thị là 2.632.087 chiếm phần 41,1%, với 3.816.750 dân cư nông thôn chỉ chiếm 58,1%.<24>